Strona główna » Rękodzieło artystyczne » Europa » Pamiątki z Grecji – co warto przywieźć?

Pamiątki z Grecji – co warto przywieźć?

przez: palangan_szczepan
pamiątki z grecji

Grecja – kolebka europejskiej cywilizacji! Od dawna kraj ten stanowi niezłą zachętę dla podróżników i miłośników historii, szukających oryginalnych przedmiotów, które mogą przywieźć ze sobą do domu. W Grecji znajdziecie dużo pięknych przedmiotów, które będziecie mogli doceniać przez długie lata po powrocie z wakacyjnych wojaży.

Kraj ten posiada jedne z najbogatszych na świecie udokumentowanych dziejów starożytnych. Wiele tradycji nie zaginęło z czasem i do dziś podziwiać spuściznę tej cywilizacji.

Oto zbiór najlepszych pamiątek jakie warto przywieźć ze sobą z podróży do Grecji:

Skórzane sandały

W Grecji znajdziecie zdumiewającą różnorodność historycznie wiernych replik sandałów ze wszystkich okresów historycznych tego kraju. Oprócz kopii antycznych wzorów możecie znaleźć także nowoczesne interpretacje różnych wzorów sandałów. Sandały są w dostępne w różnych kolorach, jednak najczęściej spotykane to te w kolorze jasnobrązowym.

Greckie skórzane sandały można łatwo znaleźć w sklepach z pamiątkami w dzielnicy Plaka i na rynku Monastiraki w Atenach. Jednym ze słynniejszych sklepów jest ten należący do rodziny Melissinos. Sklep prowadzony jest przez głowę rodziny, Stavrosa Melissinosa. Znajdziesz tam ręcznie wytwarzane sandały wysokiej jakości. Klientami Melissinosa są także światowe gwiazdy. Nawet Beatlesi nosili sandały robione przez Stavrosa. Sklep znajduje się przy ulicy Agias Theklas 2 w dzielnicy Monastiraki Psirri. Ceny oscylują wokół 12 do 30 euro. Każdy sandał nazwany jest na cześć jakiegoś filozofa lub innej znanej osobistości.

Skórzane sandały można także kupić w sklepach turystycznych na większości greckich wysp, takich jak Mykonos czy Santorini.

greckie sandały
Lis Melissinos przy pracy. Autor: Scott Ableman

Tablica do tryktraka

O grze w tzw. trytrak pisałem także przy okazji artykułu Pamiątki z Turcji. W Turcji także grę tą nazywa się podobnie jak w Grecji, czyli Tavli.

Możliwe, że ta gra planszowa jest najstarszą grą planszową na świecie. Została wynaleziona w Mezopotamii. Prawdopodobnie w II lub III tysiącleciu przed naszą erą.

Gra i jej różne odmiany były popularne w całym starożytnym świecie, m.in. w Egipcie, Persji, starożytnej Grecji i całym Imperium Rzymskim.

W Grecji gra ta stanowi sporą część greckiego czasu wolnego. W czasie podróży na pewno zobaczycie starszych (ale nie tylko) panów grających w parkach czy przy małych stolikach w lokalnych kafeneio, wychodzących na chodnik.

Cały zestaw do gry składa się z drewnianej skrzyni, często bardzo kunsztownie wykonanej.  Te, których produkcja jest bardziej czasochłonna, inkrustowane są drewnem, kością słoniową lub masą perłową i skórą. Jeśli chodzi o drewno to wykorzystuje się wielu rodzajów (ze względu na to, że każde ma inny odcień): wiśnia, heban, mahoń, drzewo oliwne, sosna, drzewo różane, orzech włoski, czy wenge. Także kostki do gry potrafią być wykonane z wysokiej jakości materiałów.

Plansze do gry w backgammona są łatwo dostępne na rynku Monastiraki w Atenach. Rozmiar planszy nie jest mały, ale powinien zmieścić się w bagażu podręcznym.

Cena jest bardzo zróżnicowana. Wszystko zależy od jakości planszy. Z reguły te najtańsze zaczynają się od 10-15 euro wzwyż. Droższe, których ceny potrafią sięgać nawet do kilkuset euro wykonane są z rzadszych materiałów – drewna oliwnego lub skóry.

Jesdnym z lepszych miejsc na zakupy jest sklep Dimitris Gounaris ΓΟΥΝΑΡΗΣ, prowadzony przez rodzinną firmę. Mieści się przy Ifestou 11 w dzielnicy Monastiraki w Atenach. Są tam całkiem atrakcyjne ceny, bo przyzwoity zestaw do tavli można już dostać za 20 euro.

Kombolói

Komboloi (ngr. κομπολόι, czyt. Kombolói) to sznur korali połączony w łańcuch. Często korale występują z frędzlem w miejscu połączenia, na tyle luźnym, że można je podrzucać i upuszczać wzdłuż sznura, wydając przy tym wyraźny dźwięk. Ilość koralików zawsze jest w liczbie nieparzystej. 

Nie wiadomo do końca skąd wzięła się tradycja noszenia koralików. 

Prawdopodobnie komboloi pojawiło się w Grecji w czasie okupacji Tureckiej. Jego główną funkcją jest redukowanie stresu. Prawdopodobnie koraliki pojawiły się w kulturze greckiej w czasie okupacji Tureckiej. Odgrywają ważną rolę w greckiej tradycji. Najczęściej są one utożsamiane jako przedmiot do relaksacji i redukcji stres, poprzez zajmowanie rąk

Nawet 100 czy 50 lat temu zabawa komboloi była dość powszechna wśród starszych mężczyzn. Dziś rzadko można zobaczyć ludzi trzymających je w rękach – służą one głównie jako ozdoba w greckich domach.

W Grecji znajdziecie wiele rodzajów komboli. Koraliki potrafią być wytwarzane z naprawdę wielu rodzajów materiałów. Tutaj ograniczeniem może być jedynie inwencja rzemieślnika. 

Komboli wykonane mogą być ze srebra, kamieni szlachetnych, czy bursztynu, ale także drewna a nawet trawy. 

Największy wybór komboli znajdziecie w Atenach z dzielnicy Koloniaki. Jednym z polecanych sklepów, specjalizujących się w sprzedaży koralików jest Kombologadiko Exclusive, mieszczący się przy ulicy Koumpari 6 na placu Kolonaki. Wszystkie produkty w sklepie są wykonane ręcznie a ich ceny wahają się od zaledwie 5 euro do nawet 2000 euro! 

koraliki komboloi
Koraliki Komboloi mogą mieć wiele wzorów i kolorów. Wytwarzane są z przeróżnych materiałów. Autor: Brian Jeffery Beggerly

Grecka biżuteria

Biżuteria z Grecji to wspaniała pamiątka. Od niedrogich opasek na rękę, przez srebrne pierścionki i wisiorki, po najwyższej jakości złotą biżuterię – w Grecji znajdziesz naprawdę oryginalną biżuterię. Ciekawe przedmioty znajdziecie na pchlich targach w dzielnicach Koloniaki, Plaka, Thisseio i Monastiraki. Znajduje się tam mnóstwo stoisk na których lokalni artyści wystawiają swoje prace.

antykwariat w kolonaki
W uznawanej za jedną z hipsterkich dzielnic Aten- dzielnicy Kolonaki, znajdziecie wiele sklepów z rękodziełem, antykwariatów i stoisk z rzemiosłem.

Niebieskie złe oko, czyli Oko Proroka

Złe oko jest powszechnie znane w krajach basenu morza śródziemnego i na bliskim wschodzie. W Polsce najczęściej znane jest jako Oko Proroka. Jest podobne do egipskiego Oka Horusa i pełni podobną funkcję. Jest to talizman na szczęście, który ma chronić noszącego przed dosłownie “złym okiem” innej osoby. Osoba ta może zaszkodzić nawet nieświadomie gdyż może być naznaczona klątwą. W Turcji nazywa się taki talizman amuletem Nazar (więcej informacji możecie przeczytać we wpisie dotyczącym tego jakie warto przywieźć pamiątki z Turcji)

Talizman w Grecji często stanowi prezent, którym obdarowuje się bliską osobę, aby ochronić ją przed złymi duchami i nieszczęściem. Powszechnie nazywany jest matohantro, co pochodzi od greckich słów oznaczających oko (mati) i paciorek (hantra).

Same talizmany przypominają kształem oko i są z reguły niebieskie. W sklepach z pamiątkami na terenie całej Grecji znajdziecie wiele przedmiotów z tym wzorem, m. in. ręczniki do herbaty, poduszki, torby lub kubki.

greckie oko proroka
Popularne oko proroka nie musi przybierać standardowej niebieskiej formy. Może być rękodzielniczym dziełem, tak jak te naszyjniki z jednego ze sklepów na Mykonos. Autor: Phanatic

Ceramika i wyroby garncarskie z greckich wysp

Każda z greckich wysp posiada swój własny, unikalny styl tworzenia ceramiki. Każde z naczyń wykonywane jest za pomocą tradycyjnych stylów i metod.

Jak wiadomo Grecja ma olbrzymią tradycję w produkowaniu ceramiki, a starożytna ceramika grecka jest eksponowana w wielu najlepszych muzeach w Atenach i na całym świecie.  Starożytna ceramika grecka przedstawiała mitologię, życie codzienne i ważne ówczesne wydarzenia. Dzisiaj jednak możecie wybrać z wielu nowoczesnych wzorów, a każda z wysp ma coś innego do zaoferowania.

Jedną z bardziej znanych z produkcji ceramiki wysp greckich jest Sifnos, gdzie tradycje garncarskie zakorzenione są już od dawien dawna. Tradycyjne warsztaty znajdują się w wioskach Vathy, Kamares i Platyialos, ale sklepy z ceramicznymi przedmiotami można znaleźć na całej wyspie. Dominują tu proste, minimalistyczne wzory w stylu wyspiarskim.

Kolejne wyspy słynące z wyrobów ceramicznych to Paros, Rodos i Milos. Jednak całą masę ceramiki (także z greckich wysp) znajdziecie także na pchlich targach w Atenach. 

Instrument Bouzouki

Bouzouki to jeden z najpopularniejszych greckich instrumentów z rodziny lutni („tamboura” w języku greckim).  Jest historycznym rozwinięciem starożytnej greckiej pandury. Jeśli interesujesz się muzyką jest to idealna pamiątka jaką warto przywieźć z Grecji. Początki tego instrumentu sięgają czasów starożytnych, jednak największą popularność zyskał on w latach 20. XX wieku wraz ze wzrostem popularności zakazanej w Grecji muzyki Rembetiko. 

Wraz z szyjką, bouzouki mierzy około jednego metra długości. Jeśli nie macie wystarczająco miejsca w plecaku, możecie rozejrzeć się za innymi tradycyjnymi instrumentami. Jedne z nich to Tzouras lub Baglamas. Wyglądają jak małe bouzouki i łatwiej będzie je zabrać do domu. Są one tak samo ważne dla greckiego dziedzictwa muzycznego.

Niektóre bouzoukis i baglamades są misternie wykonane. Mają piękne wzory i desenie,, inkrustowane materiały, takie jak ciemniejsze drewno lub kość słoniowa. Mogą stanowić wspaniałą ozdobę w domu, nawet jeśli nie grasz.

Bouzoukis i baglamades znajdziecie w okolicach Plaki i Monastiraki w Atenach. To tam znajduje się kilka sklepów specjalizujących się w produkcji instrumentów.

Warto zajrzeć do sklepu Bouzouki Shop przy ulicy Pandrossou 31. Znajduje się tam bardzo wiele odmian i rodzajów tych tradycyjnych instrumentów. Wszystkie są ręcznie wykonane i szczegółowo zaprojektowane. The Bouzouki Shop to rodzinna firma działająca od 35 lat. Ceny bouzouki zaczynają się od 190 euro.

Inny dobry sklep znajduje się w Egaleo, niedaleko centrum Aten. Przy sklepie znajduje się warsztat, więc możecie zobaczyć jak wygląda produkcja instrumentów.

Ikony religijne

Religijność dla mieszkańców Grecji jest częścią tożsamości narodowej. Kościół prawosławny zajmuje ważne miejsce w kulturze greckiej. Wnętrza świątyń, w przeciwieństwie do kościołów protestanckich, są kameralne i bogato zdobione. 

Najczęściej wizerunki postaci religijnych wykonane są przy użyciu starannie kutego złota i srebra. Taki styl wykonywania ikon nazywa się bizantyjskim.

Ikonopisarstwo jest w Grecji dość popularnym zawodem. Bogaty wybór ikon oferują najczęściej miejsca kultu religijnego, takie jak klasztory Meteora (jeden z najważniejszych zabytków Grecji) czy fantastyczna grecka wyspa Tinos.

Ręcznie robione ikony z wykończeniami ze srebra próby 925 można kupić już od 12 euro, a w przypadku całego srebra – nawet do 300 euro. Srebro jest wykańczane ręcznie, co pozwala uzyskać drobne szczegóły widoczne na ikonach.

Dywany Flokati i wełniane kilimy

Flokati to puchate dywaniki z czystej wełny. Wykonywane są unikalną, wielowiekową metodą. Cenione jako rodzinne skarby, stanowią część posagu panny młodej i są używane nie tylko jako dywaniki. Wiesza się je także na ścianie lub wykorzystuje jako nakrycie na łóżko. Obecnie dywany flokati używane są jako dekoracja w domu. Posiadanie takiego dywanu to nie tylko cechy estetyczno-użytkowe, ale także symbol piękna dawnych tradycji. 

A tradycja ta sięga już V w., kiedy to greccy pasterze zaczęli używać wełny owczej do okrywania się w mroźne zimy. Oryginalnie, flokati jest białego koloru, ale będąc na wakacjach możecie kupić kudłate dywany także w innych kolorach.

Największy wybór dywanów znajdziecie w Atenach w dzielnicy Plaka, w sklepie Village Flokati, można kupić modne dywaniki flokati. Sklep znajduje się przy ulicy Mitropoleos 19. 

Także ulica Aiolou, ciągnąca się od dzielnicy Omonia do Monastiraki, pełna jest sklepów z artykułami gospodarstwa domowego, oferujących między innymi duży wybór dywanów Flokati.

Repliki starożytnych artefaktów

W sklepach z pamiątkami znajduje się mnóstwo replik, które bardzo szczegółowo odwzorowują muzealne eksponaty. 

Do najczęściej spotykanych replik należą marmurowe posągi, ceramiczne wazy i urny, a także płaskorzeźby i fryzy (kopie starożytnych poziomych pasów dekoracyjnych jakie często umieszczano na budynkach). Większość z nich znajduje się w sklepach muzealnych. Statuetki wykonane mogą być z takich materiałów jak glina, żywica, alabaster czy brąz. Najpopularniejsze figurki to Afrodyta z Milos, Nike z Samotraki, bogini Athina i bóg Apollo.

Karagiozis – lalka z greckiego teatru cieni

Karagiozis to główny bohater opowieści opowiadanych w teatrze lalek cieni. Wywarł bardzo duży wpływ na grecki folklor. Nazwa bohatera pochodzi od tureckiego Karagöz, co oznacza ciemne oko. Karagiozis zyskał popularność w Grecji w XIX wieku, podczas okupacji osmańskiej, a zhellenizował go Dimitrios Sardounis.

Lalka ta jest bardzo uwielbiana przez greckich dorosłych i dzieci.

Karagiozis jest ubogim, garbatym Grekiem z czasów Imperium Osmańskiego, który mieszka w małej chatce z żoną i trzema synami. Za odzież służą mu jedynie dywany i jest bosy. Knuje zawsze złośliwe intrygi, aby znaleźć pieniądze i utrzymać rodzinę. Fabuła jest zabawna i komiczna, ponieważ Karagiozis ciągle wpada w kłopoty, ale w końcu udaje mu się przechytrzyć osmańskich władców.

Charakterystyczne zwroty używane przez głównego bohatera zadomowiły się w greckiej mowie codziennej, a nawet samo słowo Karagiozis jest używane jako obelga – oznacza klauna.

W dzielnicy Plaka w Atenach można kupić pojedyncze figurki lub całe zestawy ze słynnym bohaterem. Niektóre z nich są nieco droższe, ponieważ są uważane za przedmioty kolekcjonerskie.

Rzemiosło z drzewa oliwnego

Drzewo oliwne nie należy do rzadkości, jednak rośnie w tak wolnym tempie, iż pozyskiwane z niego drewno uważane jest za surowiec luksusowy. Sam materiał jest bardzo wytrzymały i ma piękny miodowy kolor.

W Grecji produkuje się wiele kuchennych akcesoriów z drewna oliwnego: stojaki na wino, łyżki, wyciskacze do cytrusów, deski do krojenia, tłuczki, moździerze, noże do masła, czy salaterki, patery misy i wiele innych.

Takie przedmioty to ekologiczna alternatywa do chińskich utensyliów tworzonych często ze szkodliwego czarnego nylonu.

Jeśli szukacie sklepu zajmującego się wyłącznie sprzedażą takich gadżetów, możecie zajrzeć do ateńskiego Elia Olive Tree, mieszczącego się przy ulicy Andrianou 67 w Monastiraki. W sklepie znajdziecie szeroki wybór przedmiotów wykonanych z tego jakże szlachetnego drewna.

Zestawy filiżanek Demitasse

Kawa w Grecji z reguły podawana jest w małych filiżankach zwanych demitasse. Sączy się ją powoli rozmawiając i czekając aż osiądą fusy. Te wzmacniają kawę jeszcze w trakcie kiedy jest pita. Będąc w Grecji, w każdym mieście można znaleźć tak zwane kafenios. To miejsca, gdzie mężczyźni i kobiety spotykają się, aby wypić kawę.

Kawę po grecku przyrządza się, mieszając drobno zmielone ziarna z cukrem w specjalnie do tego celu przystosowanym metalowym dzbanku (briki). Ten podgrzewa się na kuchence do momentu, aż płyn zacznie się pienić. Przygotowanie kawy jest prawie identyczne jak przygotowanie kawy po turecku, jednak w Turcji dzbanek do gotowania nazywa się cezve. Słowo to jest zapożyczeniem z arabskiego جَِذوة (jadhwa or jidhwa) oznaczającego żar.

Klasyczne filiżanki są w białym kolorze, jednak w sklepach znajdziecie całe mnóstwo nowatorskich wzorów. Można kupić różnokolorowe zestawy porcelanowe pokryte 24-karatowym złotem lub ozdobione klasycznymi greckimi obrazami a także imionami męskimi i żeńskimi. Wiele ze wzorów dokumentuje różne znane miejsca w Grecji.

Takie zestawy do kawy to idealna, praktyczna pamiątka, którą warto przywieźć z wakacji. Jeżeli będziecie chcieli sobie sprawić taką pamiątkę, warto szukać zestawów ręcznie wytwarzanych przez lokalnych rzemieślników. 

Filiżanki sprzedawane są w całej Grecji, ale duży wybór znajdziecie w Atenach w Plaka, Monastiraki, Thisio, a także w ekskluzywnej dzielnicy Kolonaki. W sercu Monastiraki znajduje się sklep Ignatios Romios Touristika Eidi, w którym można kupić różne greckie zestawy filiżanek do kawy. Sklep znajduje się przy ulicy Pandrosou 40. Ceny zaczynają się od 5 do nawet 200 euro za bardziej wyszukane wzory.

Briki

Brikii to Grecki rodzaj tygielka do przygotowywania kawy. Najczęściej jest miedziany i nierzadko pięknie zdobiony. Znajdziecie go w wielu sklepach z pamiątkami. Jeśli chcecie kupić tygielek warto zaopatrzyć się także w Grecką kawę i zestaw malutkich filiżanek demitasse.

Mądra sowa – symbol bogini Ateny

Grecka mądra sowa jest symbolem starożytnej greckiej bogini Ateny. Będąc w Grecji często będziecie mogli napotkać wizerunki sowy przedstawiane na różnych przedmiotach. 

Według mitologii greckiej, gdy bogini mądrości, Atena, ujrzała sowę po raz pierwszy, zachwyciła się jej uroczystym wyglądem i wielkimi oczami. Sowa szybko zyskała jej przychylność stając się jej ulubionym ptakiem, a następnie symbolem samej Ateny. Świadczy o tym ogromna liczba posągów przedstawiających Atenę z sową. Do dziś sowa to zwierzę utożsamiane z mądrością i roztropnością. 

Sowa była również protektorką ateńskiego handlu i została uhonorowana obecnością jej postaci na jednej stronie ateńskich monet.

Wizerunek greckiej sowy często przedstawiany w postaci figurek, które możecie znaleźć w wielu sklepach z pamiątkami. Taki element wystroju o znaczeniu symbolicznym na pewno będzie udaną pamiątką, bądź upominkiem dla bliskich.

Mądra sowa najczęściej przedstawiana jest w biżuterii. W greckich sklepach jubilerskich znajdziecie piękne wisiorki, kolczyki czy pierścionki z wizerunkiem sowy.

Kulinarne pamiątki z Grecji

Ser Feta i inne

Prawdziwa grecka feta prosto z Grecji to nie lada gratka. Oczywiście taką też dostaniesz w Polsce, ale ta przywieziona z Grecji na pewno będzie tańsza i o niebo lepsza.

Dodatkowo w Grecji znajdziecie wiele innych serów, które są dużo mniej dostępne w Polsce. Wiele z nich jest na bazie mleka owczego i koziego, które u nas w kraju nie jest tak popularne. Poniżej znajdziecie listę innych serów, które warto skosztować i przywieźć ze sobą z wakacji:

  • Halloumi – tak naprawdę oryginalne Halloumi pochodzi z Cypru, jednak w Grecji jest także powszechnie produkowany i tak samo smaczny.
  • Manori – ser pochodzący z północnych i środkowych terenów Grecji. Jest to półmiękki, mleczno-serwatkowy biały ser, wytwarzany najczęściej z miksu mleka owczego i koziego. Ma delikatnie piankową konsystencję i lekko śmietankowy smak. Ser ten to produkt uboczny po produkcji fety. Ma około 36-38% tłuszczu i dużo mniej soli niż feta.
  • Kasseri – ser idealny do zapiekania, wytwarzany głównie z mleka owczego. Zdarza się, iż jest z domieszką mleka koziego, jednak nie może ona przekraczać 20%. Nazwa kasseri pochodzi od tureckiego kasser. Ta nazwa z kolei pochodzi od hebrajskiego כָּשֵׁר, co oznacza koszerny.
  • Kefalotiri – jest serem dojrzewającym. Minimalny czas leżakowania to 3 miesiące. Jest dość intensywny w smaku. Na początku leżakowania jednak łagodny. Wytwarza się go z mleka owczego lub miksu krowiego, owczego i koziego. Ser może dojrzewać jedynie w określonych warunkach o odpowiedniej wilgotności i temperaturze. Sam proces produkcji jest bardzo stary i liczy ponad 5,5 tys. lat.
  • Anthotyros –  może być dojrzewający o twardej i zwartej strukturze lub świeży, miękki. Świeży jest wytrawny i świetnie komponuje się z miodem i owocami. Produkowany jest w Tracji, na wyspach jońskich i na Krecie.
  • Mizithra – ser ten najczęściej utożsamiany jest z Kretą, jednak produkuje się go terenie całej Grecji a także na Cyprze. Mizithra to miks surowego mleka krowiego, owczego i koziego z taką samą ilością serwatki. Sam ser jest produkowany od tysięcy lat. Dzieli się go na ser świeży, miękki i twardy, który jest suchy. Pasuje do właściwie każdych dań, jest bardzo smaczny a przy tym uniwersalny.
greckie sery
Jeden ze sklepów sprzedających regionalne sery na wyspie Naxos. Napis przy wejści brzmi: „Sery z gór Naxos. Antotyro, twaróg serowy, itp. W doskonałej i bezkonkurencyjnej jakości. Od 1945”

Ouzo

Ouzo to likier o smaku anyżowym produkowany z moszczu winogronowego, który jest pozostałością po produkcji wina. Żaden inny napój nie jest tak tak ściśle związany z kulturą, jak ouzo z Grecją. Grecy piją najwięcej ouzo, a ouzeries (bary z ouzo) podają je wraz z przystawkami zwanymi meze. Ouzo pije się samo lub lekko rozcieńczone z wodą. Wedle upodobań może to być woda gazowana. Dodaje to mocnemu trunkowi świeżości. 

Ciekawostką może być, że po dodaniu wody do ouzo, cały płyn mętnieje i przybiera białawą barwę. Dzieje się tak, ponieważ zawarty w trunku anyż nie rozpuszcza się w wodzie.

W 2006 r. rząd grecki uzyskał wyłączne prawo do używania nazwy produktu ouzo. Produkt posiada chronioną nazwę pochodzenia. Wyspa Lesbos (Mytilini) mieni się centrum produkcji ouzo. Na wyspie istnieje 17 destylarni, w których produkuje się tu połowę ouzo w kraju. Sama wyspa jest powszechnie znana z najlepszych ouzo w Grecji. 

Żywica mastiha

Mastih, w Polsce znany jako mastyks, to miękka, naturalna żywica pochodząca z drzewa pistacji kleistej. Nazwa po grecku znaczy dosłownie “Łzy Chios”. Mastyks występuje w trzech rodzajach (w zależności od pochodzenia): chioski, lewantyński oraz bombajski. 

Na wyspie Chios znajduje się około 2 miliony drzew, z których zbiera się cenną żywicę. Okres zbiorów przypada na drugą połowę sierpnia. Masa potrzebuje około 10 do 20 dni do zastygnięcia. 

W starożytnej Grecji stosowano żywicę jako lekarstwo na dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Sama żywica ma właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze. Żucie mastyksu było bardzo popularne w antycznej Grecji.

Dzięki specyficznemu, gorzkawemu smakowi mastyks znajduje zastosowanie w produkcji likierów (m. in. greckiego Mastichato), napojów, gum do żucia, słodyczy, lodów, pieczywa, a także sera. 

Górska herbata ziołowa

Grecja słynie z wielu mieszanek ziołowych, a sami Grecy bardzo chętnie korzystają z dobrodziejstw, jakie oferują im tamtejsze góry.

Najpopularniejsza mieszanka nazywana jest w Grecji sideritis, co znaczy dosłownie „ten, który jest zrobiony z żelaza / zawiera żelazo”. Inna jej nazwa to Gojnik lub herbata pasterska.

Zioło z którego przygotowuje się herbatę rośnie dziko na wysoko położonych terenach, na skalistych zboczach. 

Herbata ta to silny przeciwutleniacz (niektóre badania naukowe sugerują, że ma nawet więcej flawonoidów oraz przeciwutleniaczy niż zielona herbata). Olejki eteryczne tej rośliny mają właściwości przeciwdrobnoustrojowe i przeciwgrzybicze. Tradycyjnie herbata górska pita była w celu złagodzenia stresu oraz stanów zapalnych układu oddechowego i pokarmowego. Jednak ostatnie badania naukowe wskazują również, że niektóre związki zawarte w ziele mogą pomóc w zapobieganiu zaburzeniom poznawczym, takim jak choroba Alzheimera i demencja a także w leczeniu osteoporozy.

Herbata ta może być także doskonałym prezentem z wakacji.

Inną ciekawą herbatą mocno związaną z kulturą Grecji jest tzw. dittany lub diktamos

Zioło nazwane jest na cześć kreteńskiej góry Dikti, z której podobno pochodzi. Kreteńczycy znają również dittany jako erontas, co oznacza „młodzieżową miłość” i uważają ją za afrodyzjak.

Dittany posiada wiele związków silnie przeciwutleniających. Olejki eteryczne zawarte w roślinie mają właściwości antyseptyczne i przeciwgrzybiczne i są często stosowane w maściach do leczenia oparzeń i dolegliwości skórnych. 

Herbata z dittany stosowana jest często w celu łagodzenia napięciowych bólów głowy oraz jako środek rozluźniający. Uważa się również, że działa moczopędnie i zwalcza gorączkę.

Oliwa i oliwki

Jeden z podstawowych produktów jakie można przywieźć z wakacji w Grecji. Oliwa grecka uważana jest za jedną z najlepszych na świecie. Jest to głównie zasługa małych gospodarstw rolnych, które naprawdę przykładają dużą wagę do jakości oliwek, okresu zbiorów oraz procesu tłoczenia.

Oliwę w Grecji sprzedaje się na każdym kroku. Na wielu straganach możecie zobaczyć lokalnych producentów, którzy wystawiają oliwę w plastikowych butelkach po napojach gazowanych. Warto kupić taką oliwę. Możecie mieć pewność, że będzie smaczna i przy okazji wesprzecie małe przetwórstwo. 

oliwa i oliwki
Na licznych straganach znajdziecie wiele rodzajów oliwek, które w Polsce ciężko dostać. Warto szukać tych o nazwie kalamata, gdyż uchodzą za najpyszniejsze.

Grecki miód

Grecja to kraj, w którym znajduje się najwięcej uli pszczelich w całej Europie.

Stan ten wynika głównie z dużej różnorodności greckiej flory a także wielu słonecznych dni. 

Różnorodność flory odpowiada za różne rodzaje miodu oraz ich różne charakterystyczne cechy i smaki. To jest jedna z rzeczy, która wyróżnia greckie pszczelarstwo.

Największą ilość greckiego miodu stanowi miód sosnowy. Reszta pochodzi najczęściej z nektaru kwiatowego.

Często kwiatowe odmiany miodu pochodzą z takich roślin, jak kwiat pomarańczy, wrzos, tymianek, czy kasztanowiec. Grecja jest wyjątkowa pod względem produkcji miodu tymiankowego. Ale znajdziecie na lokalnych bazarach także takie miody jak eukaliptusowy czy chociażby rumiankowy.

Warto przywieźć ze sobą kilka małych słoiczków różnych odmian i w zimowe dni delektować się niespotykanymi w Polsce odmianami miodów.

Zobacz powiązane